Ortodoncja – to zagadnienie czasów współczesnych? Nic bardziej mylnego! Problem krzywych i źle ustawionych zębów pojawił się już dawno. Jeszcze w czasach przed Chrystusem można znaleźć pierwsze wzmianki na temat poprawy ustawienia zębów. Jak to wyglądało w starożytności?
Ojciec medycyny Hipokrates jako pierwszy udokumentował w swoim dziele „Corpus Hippocratium” problem nieregularności w ustawieniu zębów. Szczególnie często występujący u osób cechujących się wąską twarzą. Przedstawiciel medycyny starożytnego Rzymu – Cornelius Aulus Celsus zalecał, by usuwać zęby mleczne jeśli miałyby wpływ na przemieszczenie się zębów stałych. Jednak najbardziej znanym lekarzem starożytnego Rzymu, niewątpliwie był Klaudiusz Galen z Pergamonu. Pozostawił on po sobie wiele prac m.in. zaburzenia ustawienia zębów wynikłe z braku miejsca. Zalecał w takich przypadkach opiłowywanie zębów.
W historii leczenia ortodontycznego można wyróżnić 5 okresów:
- Preangleizm tzw. stara szkoła przypadająca na okres od 1728 do 1890 roku. W tych czasach zastosowano po raz pierwszy aparat regulacyjny zgryz zębów. Jak on wyglądał? Był to po prostu łuk zewnętrzny w formie metalowego paska, który był wykonany ze słota czy srebra. Z tego powodu był dostępny jedynie dla osób bogatych, które było stać na tak drogie urządzenie. Nawiercone w pasku otworki służyły do mocowań ligatur, które były przywiązane do zębów stojących poza łukiem zębowym. Przy pomocy dźwigni rozluźniane było więzadło okrężne i zęby były „prostowane”. Metodę tą nazwali prostowaniem na siłę. Była ona mało dokładna, mało wygodna i dość bolesna. Co ciekawe metoda ta jest nadal praktykowana! Gdzie? Ma zastosowanie m.in. w set-up na modelach gipsowych w celu wykonania pozycjonera. W okresie preangleizmu przypada także wynalezienie śruby do aparatów ortodontycznych, co było przełomowym wydarzeniem w historii ortoodncji.
- Angleizm czyli nowa szkoła działająca do 1910 roku została zapoczątkowana przez Edwarda Angle. Stworzyła on nowe rodzaje aparatu bardziej nowoczesne i wykonane ze specjalnego stopu, który był tańszy, co znacznie zmniejszyło koszt wykonywania aparatów.
- Neoangleizm i mershonizm to już nowoczesna szkoła (1910-1920 rok) zdominowana przez Mershona – twórcę kierunku biologicznego. Wg. niego, aby wyprostować zęby należy zastosować dwie siły: naturalne i fizyczne – powinny wykorzystywać siły wzrostowe.W ten sposób powstał łuk językowy Mershona, który jest wykorzystywana po dzień dzisiejszy. Aparaty powstające w tym czasie były delikatniejsze a druty miały większą sprężystość. Rewolucją okazął się też drut ze stali nierdzewnej.
- Okres płyt aktywnych sięga już czasów współczesnych (od 1930 roku). Jest to okres aparatów ruchomych, które mogły powstać dzięki wynalezieniu kauczuku.
- Ortodoncja czynnościowa przypadająca od 1927 roku do czasów współczesnych. Aparat powstały w tych czasach rozszerzał jednocześnie żuchwę i szczękę.
Aparat ortodontyczny w takim stanie w jakim jest teraz przebył długą drogę. Od prostych zewnętrznych łuków po skomplikowane aparaty stałe. Ortodoncja ciągle się rozwija, wprowadzając co raz to nowe rozwiązania w prostowaniu zębów i równaniu zgryzu. Jedno jest pewne zapotrzebowanie na piękne i proste zęby ciągle rośnie.
| Katarzyna Lenart Artykuł został przygotowany przez firmę Shop-Dent zajmującą się dystybucją i sprzedażą profesjonalnych artykułów do higieny jamy ustnej. W ofercie m.in. Philips Sonicare, Oral B Braun, Waterpik, ROCS, Curaprox, Dr Fresh. |
Przy noszeniu aparatu ortodontycznego ważne jest żeby dbać mocno o higienę jamy ustnej ponieważ jesteśmy bardziej narażeni.