W jamie ustnej człowieka żyje nawet 50 miliardów bakterii. Choć większość z nich nie jest szkodliwa, zdarzają się takie, które, poprzez rozkładanie cukrów, produkują kwasy organiczne, a zarazem przyczyniają się do powstawania próchnicy. Tworzą one na powierzchni zębów żółty nalot, a więc płytkę nazębną. Jakie są główne powody powstania próchnicy? Jak sobie z nią radzić?
Próchnica – co to takiego?
Próchnica jest problemem dotyczącym nawet 95% dorosłych, jednak również ponad połowa dzieci i nastolatków w Polsce ma z nim styczność. Próchnica zębów polega na stopniowym odwapnianiu oraz rozpadzie twardych tkanek zęba. Nieleczona, może przyczynić się nie tylko do całkowitej utraty zęba, ale również niemiłych konsekwencji zdrowotnych dla całego organizmu, m.in. zapalenie mięśnia sercowego, chorobę reumatyczną, kłębuszkowe zapalenie nerek, jak i żył czy tęczówki oka.
Główne przyczyny powstania próchnicy
Za główne 5 powodów powstania próchnicy uważa się:
- Cukier – jest on najczęstszym winowajcą próchnicy, mimo że nie wywołuje jej w sposób bezpośredni. Dwucukry oraz cukry proste, a więc sacharoza, fruktoza, glukoza, szybko przekształcają się w kwasy, które w znacznym stopniu są odpowiedzialne za próchnicę zębów. Jedynie cukry złożone, które znajdują się m.in. w ziemniakach i ryżu, w mniejszym stopniu szkodzą zębom. Nie wszystkie z nich można wyeliminować z diety, jednak rezygnacja ze słodyczy oraz mycie posiłków po spożyciu węglowodanów może wesprzeć ochronę zębów przed ich psuciem.
- Długość jedzenia – mimo że dokładne żucie pokarmów pozytywnie wpływa na pracę układu trawiennego, to niestety nie służy ono jamie ustnej. Długie przetrzymywanie pokarmów w ustach przyczynia się do obniżenia pH w jamie ustnej oraz osadzania się resztek w szczelinach międzyzębowych. Dobrym rozwiązaniem jest jedzenie jak najmniej pokarmów, które okalają zęby oraz bezpośrednio po takim posiłku odpowiednia higiena jamy ustnej.
- Niewłaściwa higiena jamy ustnej – Niedokładnie, za krótko i zbyt rzadko. Tak myte zęby nie mają szans na usunięcie przykrych skutków w postaci próchnicy. Właściwa higiena jamy ustnej powinna odbywać się minimum dwa razy dziennie, trwać około trzech minut oraz być dokładna. Za względu na to, jak szkodliwe dla zębów mogą być resztki pokarmów, konieczne jest również płukanie jamy ustnej specjalnie przeznaczonym do tego celu płynem oraz oczyszczanie przestrzeni międzyzębowych nicią dentystyczną.
- Podatność zębów na choroby – jest ona zależna od składu zrębu zęba, który składa się ze związków nieorganicznych i organicznych. Im mniej jest w nim związków organicznych, tym mniejsze prawdopodobieństwo pojawienia się próchnicy.
- Geny – próchnica zębów uzależniona jest także od genetyki. Zęby rozpoczynają swój rozwój już w 4 tygodniu ciąży, więc także z tego powodu ważna jest właściwa dieto kobiety w okresie ciąży.
Próchnica – leczenie
Leczenie próchnicy może odbywać się na wiele sposobów – wszystko zależy od stopnia jej zaawansowania. Między innymi wyróżnia się takie sposoby jak:
- stosowanie preparatów zwalczających próchnicę (np. elmex żel, seysso oxygen, elugel);
- reminalizacja;